Myśliwy.html |
| | | ca | | | de | | | en | | | es | | | fr | | | it | | | nl | | | no | | | pl | | | pt | | | ru | | | ro | | | fi | | | sv | | | tr | | | vo | | |
| |  |
Myśliwy - historycznie osoba zajmująca się łowiectwem, uczestnicząca w polowaniach w celu pozyskania mięsa, skór oraz kości, poroża i innych trofeów łowieckich. Obecnie - osoba zajmująca się gospodarką łowiecką zgodnie z prawem łowieckim i etyką łowiecką. W tym znaczeniu - przeciwieństwo kłusownika. Dawne określenia myśliwego: łowca, strzelec.
Spis treści |
edytuj Łowiectwo - zajęcie myśliwego
Zobacz więcej w osobnym artykule: Łowiectwo.Myślistwo (łowiectwo) było jednym z najstarszych obok zbieractwa sposobem zdobywania żywności i sposobem życia ludzkości. Z czasem utraciło swoje znaczenie na rzecz rolnictwa: hodowli zwierząt (pasterstwo) i uprawy roślin, pozostając alternatywnym źródłem pożywienia a także rozrywki oraz elementem gospodarki łowieckiej.
Zajęcie myśliwego przez wiele wieków miało związek z wojskowością. Początkowo było z nią nierozerwalnie związane, z czasem stało się formą przygotowania do militarnego rzemiosła. W okresie średniowiecza|średniowiecze polowanie stało się formą rozrywki i ćwiczeń wojskowych europejskiego rycerstwa i szlachty. Z ludzi zajmujących się myślistwo|myślistwem rekrutowano także jednostki wojskowe, np. angielscy łucznicy, strzelcy, jegrzy.
Z zajęciem myśliwych związane są liczne zjawiska w różnych dziedzinach życia, np.:
- broń myśliwska
- sokolnictwo, ptaki łowne
- psy myśliwskie
- konie do polowania, np. huntery
- prawo łowieckie
- obyczaje łowieckie
- etyka łowiecka
- gwara łowiecka
- kuchnia myśliwska
edytuj Myśliwy w kulturze
Postać myśliwego i jego zajęcia znalazły liczne odbicia w kulturze, np.
- postacie bogów i herosów mitologicznych: Enkidu, Nimrod, Artemida, Diana, Orion, Akteon, Hern Myśliwy, Wolundr,
- postacie myśliwych w baśniach i legendach, np. "Czerwony Kapturek" oraz ogólnie w literaturze i filmie:
- Łowcy wilków (ang. Wolf hunters) - pierwsza z trzech części trylogii Jamesa Olivera Curwooda.
- Vorondil - postać ze stworzonej przez J. R. R. Tolkiena mitologii Śródziemia,
- Oromë - jeden z Aratarów stworzonych przez J.R.R. Tolkiena,
- Łowca jeleni (ang. The Deer Hunter) - amerykański dramat wojenny z 1978 w reżyserii Michaela Cimino, gdzie scena polowania ma symboliczne znaczenie,
- Jimbo Kern - postać z serialu South Park
- malarstwo rodzajowe ukazujące sceny związane z myślistwem, np. Józef Chełmoński "Wyjazd na polowanie"
- od myśliwych pochodzi określenie samolotów i statków (np. Okręty podwodne typu Rubis) myśliwskich, oraz nazwa Konga (w języku Bakongo)
edytuj Sławni myśliwi
Wielu władców zasłynęło ze swojego zamiłowania do polowań, niektórzy z nich otrzymali nawet przydomek w związku z tym zajęciem:
- Gudrød Myśliwy - legendarny władca Norwegii
- Jan I Myśliwy - król Aragonii w latach 1387-1396
- Filibert I Myśliwy - książę Sabaudii (1472-1482)
Wśród polskich panujących najbardziej znanymi myśliwymi są m.in.:
- Kazimierz Wielki - zmarł na skutek wypadku w czasie polowania
- Władysław Jagiełło
- Zygmunt August - ponoć podczas polowania poznał swoją przyszłą żonę Barbarę Radziwiłłównę
- Stefan Batory
Oprócz władców znanymi myśliwymi byli m. in.:
- Mateusz Cygański - autor pierwszego dzieła w języku polskim o ptakach łownych 1584
- Buffalo Bill – myśliwy, zwiadowca armii amerykańskiej (scout), organizator i aktor widowisk rozrywkowych, bohater Dzikiego Zachodu
- Sam Houston - polityk amerykański(1793-1863)
- Ján Ruman Driečny (starszy) – słowacki pasterz, myśliwy i przewodnik tatrzański XVIII/XIX wieku
- Jan Krzeptowski (Sabała) - góral podhalański, honorowy przewodnik tatrzański, muzykant, myśliwy, gawędziarz i pieśniarz (1809-1894)
- Dersu Uzała
- John Hanning Speke